Türklerde Güneş'in Doğuşu anlamına gelen ve Ön Türkler'deki atalar kültü döneminden günümüze kadar Orta Asya coğrafyasında, Güneş kültü adına kutlanan bir bayramdır. Her yıl 22 Aralık'tan sonra gelen ilk dolunayda kutlanır. Bunun nedeni ise Türklerin eski inanışına gece ile gündüz sürekli savaşırlar ve 21 Aralık günü en uzun gecedir ve ardından Güneş daha çok görünmeye başlar, günler uzar. Bu yüzden Türklerce Ay yılı esasına dayalı olarak 22 Aralık gününü takiben ilk dolunayın çıktığı gün yeni yılın ilk günüdür.

Güneşin dönmesine yönelik bir takvim dir 21 aralık ta en uzun gecenin bitmesi ve 22 aralık da Güneşin ve ışığın büyümeye başlamasıyla bereketin yeniden başlaması can suyunun bitkilere yürümesi yeniden bir yeni yaşamın başlangıcıdır.
Bu da 1 sene sürecek yeni bir zaman sürecinin başlamasıdır.

Bu yenı bir yıldır. Bu NAR-TUGAN dır.

Nar ateş ışık , ısık  yasam, yasam varolmak demektir. Tugan ise Öz Türkçe doğan meydana gelen varoluş demektir.
Böylelikle Nar-Tugan  yeni bir yaşam yeni bir doğuş demektir.
Bundan güzel yeni yıl mı olur? Tabii ki budur asıl yeni yıl. Eskiden Orta asya da akçam diye ulu bir agaç türü vardı. Türkler bu agacı kutsal sayar dallarına bez parçalarını bağlayarak dileklerinin olmasını gök tanrı TENGRİ den dilerlerdi. İşte bu agaca bez bağlama ve dilek dileme şekli zaman içinde yılbaşı agacı süslemeye dönüşmüştür.

Atalarımız yaşamları boyunca tabiatta ki olağanüstü oluşumları kutsadılar. Bu bazen bir dağ bazen bir ulu ağaç, bazen ormandaki güçlü hayvanlar bazen akan bır nehir oldu ama hep doğa vardı kutsallığı içinde. Bizlerde doğanın bir parçası olduğumuza göre  bir bütün olarak yaşamımızı korumamız gerek.

Akdeniz Üniversitesi Öğretim Görevlisi

Serdar Yılmaz